SWP





   Polska



 2022-05-14 Związek Literatów Polskich

14 maja 1920 roku z inicjatywy Stefana Żeromskiego założono Związek Literatów Polskich. Związek założono podczas Zjazdu Literatów Polskich w Warszawie. W okresie przedwojennym chronił pisarzy przed wyzyskiem wydawców, 1926 doprowadził do uchwalenia przez Sejm ustawy o prawie autorskim, zabiegał o uposażenie emerytalne literatów, uczestniczył w powołaniu 1933 Pol. Akademii Literatury. Obowiązki prezesów pełnili m.in. S. Żeromski (pierwszy), W. Sieroszewski, A. Strug, J. Kaden-Bandrowski, M. Dąbrowska, F. Goetel Formalnie reaktywowano tę organizację po przerwie okupacyjnej, praktycznie tworząc nową we wrześniu 1944 roku na Walnym Zebraniu w Lublinie.

Obecną nazwę związku (bez członu "zawodowy") przyjęto pięć lat później w Szczecinie, który rozpoczął kilkuletni okres socrealizmu w literaturze polskiej. Związek zreorganizowano na wzór radzieckich związków twórczych, zapewniając pisarzom liczne przywileje w zamian za posłuszeństwo pisarzy zaleceniom partii. Przywileje rozdzielał administracyjny aparat związku, którym zarządzali sekretarze.

Od lat 60. wewnątrz ZLP rozrastało się środowisko dysydentów kontestujących ustrój PRL-u. Po zdjęciu wystawianych w warszawskim Teatrze Narodowym "dejmkowskich" Dziadów odbyło się nadzwyczajne zebranie Oddziału Warszawskiego Związku Literatów Polskich, na którym przyjęto napisaną przez Andrzeja Kijowskiego rezolucję pisarzy polskich przeciwko cenzurze, potępiając politykę kulturalną w PRL, żądając zniesienia cenzury i przywrócenia swobody twórczej.

Z czasem dysydenci zdobyli pozycję dominującą we władzach związku, a w okresie 1980-1981 przyjęli oni wręcz retorykę opozycji solidarnościowej. Kiedy więc w grudniu 1981 roku wprowadzono stan wojenny, działalność ZLP została zawieszona, a w lipcu 1983 roku związek został rozwiązany.

Pod koniec 1983 roku z inicjatywy władz partyjnych i państwowych część członków rozwiązanego ZLP zarejestrowała nowy związek pod tą samą nazwą. Wielu dawnym członkom nie dano szansy na przynależność do nowej organizacji – poprzez zmianę kryteriów przyjmowania członków i weryfikację definicji „pisarza”.

Czołowe postaci „starego ZLP” odmówiły uznania nowego związku, co zaowocowało rozłamem w środowisku literackim, w wyniku którego dawni opozycjoniści pozostawali poza związkiem. Po zmianie ustroju utworzyli oni Stowarzyszenie Pisarzy Polskich. Po początkowych sporach ZLP i SPP doszły do porozumienia, dzieląc się związkowym majątkiem.


POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA - KOPIOWANIE ZABRONIONE.







Kopiowanie materiału z portalu PAI

zgodnie z prawem autorskim należy podać źródło: Polonijna Agencja Informacyjna, autora - jeżeli jest wymieniony i pełny adres internetowy artykułu wraz z aktywnym linkiem do strony z artykułem oraz informacje o licencji.

Licencja

Treści zamieszczone w Polonijnej Agencji Informacyjnej są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Materiały powstały w ramach zlecania przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów zadań w zakresie wsparcia Polonii i Polaków za granicą w 2020 roku. Zezwala się na dowolne wykorzystanie materiałów, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji i o posiadaczach praw.



SZUKAJ INNYCH WIADOMOŚCI POLONIJNYCH


ODWIEDZIŁO NAS 12513963 OSÓB






Projekt finansowany ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach konkursu Polonia i Polacy za Granicą 2021

Publikacja wyraża jedynie poglądy autora/ów i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Kancelarii Prezesa Rady Ministrów