SWP





MINIATURY HISTORYCZNE / KULTURALNE POLONIJNEJ AGENCJI INFORMACYJNEJ
Leon Piesowocki




Leon Piesowocki ‒ artysta-żołnierz Armii Andersa

W dużej grupie polskich żołnierzy, którzy wraz z gen. Władysławem Andersem poprzez Bliski Wschód uniknęli sowieckiej niedoli, była liczna reprezentacja artystów-plastyków. Jednym z dwóch ostatnich żyjących artystów-żołnierzy jest Leon Stanisław Piesowocki. Jego losy nie były jednak związane z tułaczką z sowieckiej Rosji do Italii, lecz wyglądały nieco inaczej.

Zabieramy państwa na spotkanie z artystą do niewielkiej francuskiej miejscowości do której udał się profesor dr hab. Jan Wiktor Sienkiewicz, kierownik Katedry Historii Sztuki XX wieku w Europie Środkowej i na Emigracji oraz Przewodniczący Komisji Kultury Stowarzyszenia "Wspólnota Polska" oby przeprowadzić pełną wspomnień rozmowę w której poznamy losy Leona Piesowockiego i jego inspiracje artystyczne.




Zdjęcia: screen z filmu Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA



















Leon Piesowocki
spotkanie








Leon Stanisław Piesowocki urodził się w 1925 r. w Poznaniu. Wychowywał się na Jerzycach, poza rocznym pobytem w Berlinie. W 1943 r. – tak jak wielu młodych mieszkańców Wielkopolski, wcielonej do Rzeczy Niemieckiej jako Wartheland – został powołany do Wermachtu. Wysłano go do Francji, a następnie w okolice Livorno we Włoszech. Zdezerterował do aliantów i dostał się do polskiego obozu przejściowego w bazie II Korpusu w Motolla koło Taranto. Następnie przydzielono go do II Oddziału Kontrwywiadu w III Brygadzie Strzelców Karpackich.




Zdjęcia - film: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA



















Leon Piesowocki
ITALIA, WIELKA BRYTANIA, FRANCJA








Leon Piesowocki uczył się rysunku i malarstwa w rzymskiej Accademia delle Belle Arti. Natomiast po przeniesieniu się wraz z armią Andersa w 1946 r. do Wielkiej Brytanii, kontynuował naukę w polskim Studium Malarstwa Sztalugowego i Grafiki Użytkowej w Waldingfield k. Sudbury, w którym zajęcia prowadzili art. Marian Bohusz‑Szyszko i Wojciech Jastrzębowski. Po demobilizacji, w czerwcu 1947 r. został zatrudniony w Biurze Projektowania Miast w Portsmouth. Dzięki stypendium Komitetu do Spraw Oświaty Polaków mógł podjąć naukę w Sir John Cass College of Art w Londynie.

Piesowocki Był współinicjatorem oraz członkiem awangardowej artystycznej Grupy 49. W 1976 r. przeniósł się do malutkiej miejscowości k. Montelimar, nieopodal Lyonu, gdzie mieszka do dziś.

Prace Leona Piesowockiego znajdują się w kolekcjach muzeów w Wielkiej Brytanii (Londyn, Bradford), Holandii (Amsterdam, Rotterdam), Stanach Zjednoczonych Ameryki (Pittsburg) oraz w Polsce (Warszawa, Poznań, Toruń).




Zdjęcia - film: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA



















Leon Piesowocki
Korzenie











Zdjęcia - film: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA


Leon Stanisław Piesowocki

Leon Stanisław Piesowocki urodził się 9 grudnia 1925 r. w Poznaniu, jako drugie dziecko Juliusza Piesowockiego (1889-1979) i Łucji, z domu Kurowskiej (1894-1972). Poza rocznym pobytem w Berlinie (1935-1936) wychowywał się, wspólnie z siostrą Wandą i bratem Kazimierzem, na Jerzycach.

W 1943 r. powołany do Wermachtu ze względu na niemieckie obywatelstwo, został wysłany do Bourg en Bresse we Francji, a następnie w okolice Livorno we Włoszech. Po dezercji do aliantów, dostał się do polskiego obozu przejściowego w bazie II Korpusu w Motolla koło Taranto, a następnie przydzielony został do II Oddziału Kontrwywiadu w Trzeciej Brygadzie Strzelców Karpackich.

Uczył się rysunku i malarstwa w rzymskiej Accademia delle Belle Arti (1945-1946), zaś po przeniesieniu się wraz z armią Andersa do Wielkiej Brytanii w 1946 r., kontynuował naukę w polskim Studium Malarstwa Sztalugowego i Grafiki Użytkowej w Waldingfield k. Sudbury. Po demobilizacji w czerwcu 1947 r. został zatrudniony w Biurze Projektowania Miast w Portsmouth.



Zdjęcia: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA


Dzięki stypendium Komitetu do Spraw Oświaty Polaków, mógł podjąć naukę w Sir John Cass College of Art w Londynie. Wspólnie z m.in. Tadeuszem Beutlichem, Ryszardem Demelem, Januszem Eichlerem, Kazimierzem Dźwigiem i Aleksanderem Wernerem założył "Grupę 49", której członkowie zamieszczali rysunki na łamach Orła Białego i organizowali doroczne wystawy w londyńskiej Kingley Gallery a następnie Grabowski Gallery.

Od 1952 r. prowadził wraz z Zygmuntem Kowalewskim firmę projektującą i wykonującą witryny. Przez ponad dziesięć lat tworzyli - głównie dla biur turystycznych i firm transportowych - oryginalne dekoracje, często z zastosowaniem papieroplastyki. W tym samym roku ożenił się z Tillą Benderm. Z tego związku w 1954 r. urodziła się córka Krystyna.

W 1960 r. przeprowadził się z Londynu do Steyning, gdzie urządził pracownię oraz warsztat drukarski. Jednocześnie sporo tworzył i miał kilka wystaw indywidualnych. Zauroczony Prowansją, przeprowadził się w 1976 r. do Pont de Barret, co ograniczyło współpracę z galeriami.

W latach 1981-1984 mieszkał we Frankfurcie, gdzie dla tamtejszego "Figuren Theater", projektował scenografie i plakaty oraz ilustrował książki dla dzieci. Na początku lat 80. związał się z Marie Luise Ritter, matką Saskii - drugiej córki artysty (ur. 1982) i powrócił do Francji.

Obecnie mieszka w Manas k. Montelimar. Członek Printmakers Council w Londynie (1970-74), Zrzeszenia Plastyków Polskich w Londynie (od 1958) i Association Internationale des Arts Plastiques (od 1979).

Prace Piesowockiego znajdują się w kolekcjach m.in. Victoria and Albert Museum w Londynie, Museum and Art Gallery w Bradford, City and Art Museum w Oldham (Wielka Brytania), Stedelijk Museum w Amsterdamie, Museum Boymans van Beuningen w Rotterdamie (Holandia), University of Pittsburg (USA), Muzeach Narodowych w Warszawie i Poznaniu oraz toruńskim Muzeum Uniwersyteckim.


Zdjęcia: Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA



















Jan Wiktor
Sienkiewicz








Jan Wiktor Sienkiewicz

Polski historyk sztuki, krytyk sztuki i kurator. Specjalista w zakresie sztuki nowoczesnej XX i XXI wieku. Pionier badań naukowych w zakresie sztuki i kultury polskiej na emigracji po 1939 roku. Według klasyfikacji KBN, jedyny w Polsce profesor historii sztuki posiadający specjalność: polska sztuka emigracyjna w XX wieku. Od 1989 roku, przez ponad trzydzieści lat, systematycznie – wpierw jako pracownik Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a następnie Uniwersytetu Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Warszawie i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – gromadził i publikował materiały i opracowania, ratujące dorobek polskiej kultury artystycznej poza krajem w zakresie plastyki polskiej: malarstwa, rzeźby, grafiki i rzemiosła artystycznego oraz działalności polskich instytucji kultury poza Ojczyzną – a szczególnie polskich galerii sztuki.

W 2009 roku powołał jedyny w świecie w strukturach uniwersyteckich Zakład Historii Sztuki i Kultury Polskiej na Emigracji w Katedrze Historii Sztuki i Kultury Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, przekształcony w 2019 roku w Katedrę Historii Sztuki XX wieku w Europie Środkowej i na Emigracji UMK. Jest autorem, współautorem i współredaktorem ponad 50 książek i 230 innych publikacji dotyczących kultury artystycznej w obrębie polskiej i europejskiej sztuki nowoczesnej a szczególnie polskiej plastyki i polskiego życia artystycznego poza Polską w XX i XXI wieku.

Celem większości opracowań autorstwa Sienkiewicza jest przywrócenie polskiej XX-wiecznej historii sztuki dokonań artystycznych (szczególnie w zakresie plastyki) polskich artystów tworzących na emigracji, a także określenie ich roli i udziału we współtworzeniu dziejów plastyki w krajach, które stały się ich nowymi ojczyznami.

Do najważniejszych należą m.in.: Marian Bohusz-Szyszko 1901-1995. Życie i twórczość, Lublin 1995; Attilio Alfieri a malarstwo włoskie XX wieku, Lublin 1997; Ryszard Demel. W drodze do tajemnicy światła/exploring the mysteries of light, Toruń 2010; Sztuka w poczekalni. Studia z dziejów plastyki polskiej na emigracji 1939-1989, Toruń 2012, Artyści Andersa. Continuità e novità, Warszawa-Toruń 2013 (II wyd. 2014, III wyd. 2016); Les artistes polonais au Liban 1942-1952, Bejrut 2013; Art of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland & Republic of Ireland in 20th–21st Centuries and Polish–British & Irish Art Relation, Toruń 2015; Artyści Andersa. Uratowani z „nieludzkiej ziemi”, Warszawa 2017; Stanisław Frenkiel (1918-2001). Katalog prac ze zbiorów Muzeum Uniwersyteckiego w Toruniu, Toruń 2017; Paris et les artistes polonais / Paris and the Polish Artists 1945–1989, Toruń 2018; Artyści niepodległościowi poza Polską, Warszawa 2020; Z Armii Andersa do Armii Izraela: drogi żydowskich żołnierzy Wojska Polskiego do niepodległego Izraela/From Anders' Army to the Israeli Army: the ways leading the Jewish soldiers of the Polish Army to independent Israel, Warszawa-Jerozolima 2020; Polska sztuka na emigracji w londyńskiej kolekcji Matthew Batesona/Polish art in exile in Matthew Bateson's London collection, Warszawa 2020.

Na podstawie odkryć i ustaleń historycznych Jana Wiktora Sienkiewicza, w 2017 roku został zrealizowany film pt. “Artyści Andersa” w reżyserii Rafała Bryla. W latach 2019-2020, Telewizja Polska (TVP Polonia) wyemitowała cykl felietonów pt. “Historia jednego obrazu” współrealizowanych i współprowadzonych przez Jana Wiktora Sienkiewicza.

Członek wielu krajowych i zagranicznych stowarzyszeń i towarzystw naukowych, w tym członek Rady Krajowej Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” i Przewodniczący Komisji Kultury Stowarzyszenia "Wspólnota Polska". Za wybitne zasługi w badaniach i w upowszechnianiu sztuki i kultury polskiej powstałej na emigracji, w 2014 roku odznaczony został przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis. W 2018 roku, Minister Kultury i Dziedzictwa narodowego powołał prof. dr. hab. Jana Wiktora Sienkiewicza w skład Rady Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA.

www.janwiktorsienkiewicz.pl


















Narodowy Instytut
Polskiego Dziedzictwa Kulturowego
za Granicą POLONIKA








Historia mówiona

Projekt zrealizowany przez Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA w ramach cyklu "Historia mówiona".

Zrealizowany w 2019 r. przez Instytut Polonika projekt składał się z dwóch, integralnie ze sobą powiązanych zadań i miał na celu zadokumentowanie samego artysty oraz jego twórczości. Pierwsze działanie obejmowało wykonanie przez prof. Jana Wiktora Sienkiewicza autorskiego raportu wraz z dokumentacją fotograficzną in situ dorobku artystycznego Leona Piesowockiego (dokumentacja archiwaliów dotyczących Grupy 49, a także samodzielnej działalności artysty: rękopisy, maszynopisy, korespondencja, ikonografia oraz inne materiały i dzieła sztuki). Drugie zadanie obejmowało nagranie 6‑godzinnego filmu wywiadu-rzeki przeprowadzonego przez prof. J.W. Sienkiewicza z 94. letnim artystą w jego domu.

Instytut Polonika

Narodowy Instytut Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą POLONIKA tworzy zespół specjalistów z różnych dziedzin nauki (historia, historia sztuki, architektura, archiwistyka, konserwacja i restauracja dzieł sztuki). Łączy nas przekonanie o wybitnym znaczeniu dla rozwoju i tożsamości Rzeczypospolitej pozostającego poza krajem dziedzictwa kulturowego, a także jego istotnego wkładu w spuściznę kulturową Europy i świata. Pragniemy, aby ta świadomość łączyła Polaków w kraju i za granicą. Poprzez badania, ochronę i popularyzację polskiego dziedzictwa kulturowego za granicą chcemy zachować materialne świadectwa naszych dziejów i przywracać pamięć o ważnych dla współczesnych Polaków ludziach oraz istotnych faktach historycznych.



















Leon Piesowocki








MINIATURY KULTURALNE / HISTORYCZNE - CYKL EDUKACYJNY POLONIJNEJ AGENCJI INFORMACYJNEJ

Charakter przedsięwzięcia

"Miniatury historyczne" to cykl edukacyjny prowadzony w Internecie - portalu PAI oraz profilach społecznościowych PAI.

Mają na celu przybliżenie polskiej kultury w formie krótkich informacji - prezentacji tematycznych, nawiązujących najczęściej do wydarzeń rocznicowych związanych z postaciami polskich twórców.

W lapidarnej formie prezentowane są ich dzieła, dorobek, kontekst kulturowy. Cykle miniatur mają swoje oparcie w opracowaniach prezentowanych w dziale kulturalnym lub historycznym w portalu PAI i mogą być wykorzystywane jako materiał edukacyjny lub inspiracja do działań np. środowisk polonijnych.


TŁO HISTORYCZNE

W dużej grupie polskich żołnierzy, którzy wraz z gen. Władysławem Andersem poprzez Bliski Wschód uniknęli sowieckiej niedoli, była liczna reprezentacja artystów-plastyków. Jednym z dwóch ostatnich żyjących artystów-żołnierzy jest Leon Stanisław Piesowocki. Jego losy nie były jednak związane z tułaczką z sowieckiej Rosji do Italii, lecz wyglądały nieco inaczej.



POMYSŁ, PROJEKTY GRAFICZNE, REALIZACJA - © POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA


PROJEKTY - WYDARZENIA - KAMPANIE - WYSTAWY
POLONIJNEJ AGENCJI INFORMACYJNEJ



W przypadku kopiowania materiału z portalu PAI

zgodnie z prawem autorskim należy podać źródło:
Polonijna Agencja Informacyjna, autora - jeżeli jest wymieniony
i pełny adres internetowy artykułu wraz z aktywnym linkiem do strony z artykułem.