SWP





   Polska




 2021-05-11 Wielcy polscy wynalazcy
w II Rzeczypospolitej – Ignacy Mościcki

Polecamy film dokumentalny Aliny Czerniakowskiej o Ignacym Mościckim - zrealizowany na zlecenie Instytutu Pamięci Narodowej w ramach kampanii edukacyjnej „Giganci nauki PL” – polskim chemiku, polityku, w latach 1926–1939 Prezydencie Rzeczypospolitej Polskiej, naukowcu i budowniczym polskiego przemysłu chemicznego.

Jak stwierdził prezez IPN dr Jarosław Szarek misją Instytutu jest przywracanie naszej historii tych kart, które są nieobecne w naszej pamięci, tych kart, które w wieku XX przez systemu totalitarne były usuwane – zaznaczył Prezes IPN. Dr Jarosław Szarek przypomniał też, że to Polacy stworzyli fundamenty współczesnej elektroniki, podstawowy składnik nawozów sztucznych, najsłynniejszy radiotelefon świata – walkie-talkie, wykrywacz min używany przez wszystkie armie świata, bombę wodorową, pierwszy pojazd księżycowy, czy podstawy hologramu – to dzieła Jana Czochralskiego, Ignacego Mościckiego, Henryka Magnuskiego, Józefa Kosackiego, Mieczysława Bekkera czy Mieczysława Wolfke.



Reżyseria i scenariusz filmu: Alina Czerniakowska, konsultacja prof. Bolesław Orłowski


Ignacy Mościcki

Ignacy Mościcki (ur. 1 grudnia 1867 r., zm. 2 października 1946 r.) – rówieśnik Józefa Piłsudskiego, zaliczał się do pogrobowców powstania styczniowego, pokolenia niepokornych. Wywodził się z rodziny szlacheckiej z Mazowsza o ugruntowanych tradycjach patriotycznych: dziadek ze strony ojca, Walenty, brał udział w powstaniu listopadowym, a ojciec, Faustyn Walenty, razem z braćmi walczył w powstaniu styczniowym.

Ignacy wychowywał się wraz z piątką rodzeństwa, trzema braćmi i dwiema siostrami. Nauki szkolne pobierał w Płocku, Zamościu i Warszawie, studiował na politechnice w Rydze, gdzie związał się początkowo z „Zetem”, a następnie II Proletariatem. W 1892 r. zagrożony aresztowaniem (brał udział w przygotowaniu zamachu na warszawskiego generał-gubernatora) emigrował i ostatecznie osiedlił się w Anglii. Był członkiem Związku Zagranicznego Socjalistów Polskich (zasiadał w zarządzie sekcji londyńskiej), jako delegat uczestniczył w Kongresie II Międzynarodówki.

W roku 1897 związał się z uniwersytetem we Fryburgu, specjalizował się w elektrochemii. Podjął również pracę w firmie Société de l’Acide Nitrique produkującej kwas azotowy. Mościcki opracował oryginalną metodę wytwarzania tej substancji, skonstruował ponadto kondensatory wysokiego napięcia i wdrażał te urządzenia do produkcji. Był również twórcą technologii syntezy cyjanowodoru i wynalazcą wielu patentów przemysłowych. W 1912 r. związał się ze Szkołą Politechniczną we Lwowie (od 1925 r. noszącą nazwę Politechniki Lwowskiej), w 1915 r. został dziekanem Wydziału Chemicznego. Podczas I wojny światowej uczestniczył aktywnie w pracach niepodległościowych w Lidze Niezawisłości Polski.

W niepodległej Polsce zaangażował się w budowę przemysłu chemicznego. Utworzył Chemiczny Instytut Badawczy, w końcu 1925 r. objął zaś Katedrę Elektrochemii Technicznej Politechniki Warszawskiej. Od połowy 1922 r. kierował Państwową Fabryką Związków Azotowych w Chorzowie, a w latach 1928–1930 Państwowymi Zakładami Związków Azotowych w Tarnowie. W tym ostatnim przypadku jedynie nominalnie, od czerwca 1926 r. sprawował bowiem urząd prezydenta RP.

W czasie, gdy rzeczywistym dysponentem władzy państwowej był Józef Piłsudski, rola Mościckiego sprowadzała się do pełnienia funkcji o charakterze reprezentacyjnym, choć starał się wywierać wpływ na kierunki rozwoju gospodarczego kraju. Ponowny wybór na prezydenta w maju 1933 r. sprawił, że uaktywnił się również na polu politycznym. Po śmierci Piłsudskiego stał na czele tzw. grupy zamkowej, frakcji obozu sanacyjnego współrządzącej z gronem polityków skupionych wokół marszałka Rydza-Śmigłego. Jako prezydent zdecydowanie odrzucił latem 1939 r. pomysł powołania do życia rządu obrony narodowej, w którego skład weszliby również przedstawiciele opozycji. 1 września 1939 r. wydał odezwę, wzywając do skupienia się wokół „Wodza Naczelnego i sił zbrojnych”, by w ten sposób dać „godną odpowiedź napastnikowi”. Z powodu szybkich postępów wojsk niemieckich i agresji sowieckiej wieczorem 17 września Mościcki ewakuował się do Rumunii, gdzie został internowany. Urząd złożył 30 września 1939 r. W końcu tego roku udał się z Rumunii do Szwajcarii, gdzie w październiku 1946 r. zmarł.



Informacja: Polonijna Agencja Informacyjna







W przypadku kopiowania materiału z portalu PAI

zgodnie z prawem autorskim należy podać źródło: Polonijna Agencja Informacyjna, autora - jeżeli jest wymieniony i pełny adres internetowy artykułu wraz z aktywnym linkiem do strony z artykułem oraz informacje o licencji.

Licencja

Treści zamieszczone w Polonijnej Agencji Informacyjnej są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowa. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Stowarzyszenia „Wspólnota Polska”. Materiały powstały w ramach zlecania przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów zadań w zakresie wsparcia Polonii i Polaków za granicą w 2020 roku. Zezwala się na dowolne wykorzystanie materiałów, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji i o posiadaczach praw.



SZUKAJ INNYCH WIADOMOŚCI POLONIJNYCH



NAPISZ DO REDAKCJI - PODZIEL SIĘ WIADOMOŚCIĄ

ODWIEDZIŁO NAS DOTYCHCZAS 3104554 OSÓB