Polski Teatr Ludowy we Lwowie na deskach sceny w Małej Akademii Nauk przy ul. Kopernika 42 (dawnym Domu Nauczyciela) 8 marca br. zaprezentował po raz trzeci sztukę Sławomira Mrożka „Wdowy”. Miłość, zdrada, śmierć i to, że nasz los jest często kwestią przypadku, w tekście Mrożka tworzą mieszankę, wymagającą od widza wyobraźni i poczucia humoru.

Główne role kobiece zagrały aktorki Jadwiga Pechaty i Irena Słobodiana, w rolę kelnera wcielił się Wiktor Lafarowicz, pierwszego i drugiego panów zagrali Paweł Kuński oraz Bronisław Zajdel, trzecią wdowę – Grażyna Basarabowicz.

Komedia Sławomira Mrożka „Wdowy” mówi o ludzkich przywarach zarówno ze strony panów, jak i ze strony pań. To już piąty tytuł tego wybitnego polskiego autora w repertuarze polskiego teatru. Pierwsza sztuka Sławomira Mrożka pojawiła się na lwowskiej scenie w 1968 roku i była to komedia „Na pełnym morzu”. Potem była przerwa. Mrożek na długie lata był wyklęty z polskiego teatru i z polskiej literatury, ponieważ podpisał się pod słynnym dokumentem intelektualistów światowych, którzy sprzeciwili się inwazji wojsk radzieckich w Czechosłowacji. Dopiero po pewnym czasie pisarz mógł wrócić, w tym na scenę PTL we Lwowie w kolejnych tytułach, takich jak: „Polowanie na lisa”, „Serenada”, „Na pełnym morzu po raz drugi” i dzisiejsze „Wdowy”.

– Krytycy teatralni i historycy literatury o twórczości Mrożka mówią, że to jest teatr absurdu, ale dla mnie tak nie jest. Myślę, że jest to w prześmiewczy sposób stawianie swoich bohaterów w pewne absurdalne sytuacje i oczekiwanie jak z tego można wybrnąć. W tych komediach, z którymi ja się stykałem na tej scenie, Mrożek nie wyśmiewa swoich bohaterów, nie wyśmiewa w tych komediach sytuacji – powiedziałbym – politycznych międzynarodowych, ale zastanawia się nad naszymi przywarami i co my potrafimy z tym wszystkim zrobić. Wyprzedzając tok wydarzeń na tej scenie, zarówno tytułowe „Wdowy”, jak i potencjalni „wdowcy” są winni i są warci tego samego grosza – mówi dyrektor teatru Zbigniew Chrzanowski. – Szukałem materiału do kolejnej premiery, ale związanej z pewnym wydarzeniem. W ubiegłym roku swój jubileusz powinny były obchodzić dwie nasze aktorki, które od 50 lat współpracują z naszą sceną – Jadwiga Pechaty i Irena Słobodiana. I przypadkowo pomyślałem sobie o takiej sztuce, której – przyznam się – jeszcze nie czytałem i nie widziałem w teatrze w żadnej innej realizacji. Chodzi o „Wdowy” Sławomira Mrożka. Słyszałem o tej sztuce, ale nie spotykałem się bezpośrednio z tym tekstem. Kiedy go przeczytałem, zrozumiałem, że trafiłem w sedno. Że z jednej strony jest to ciekawa propozycja dla publiczności jako jeden z elementów teatru Sławomira Mrożka, a z drugiej strony, jest to idealny materiał dla naszych aktorek, dla naszych bohaterek. No i próbowałem to wszystko zharmonizować, a w rezultacie mamy kolejny spektakl w repertuarze naszego teatru. Obserwuję od kilku już przedstawień, od kilku spotkań z publicznością jak ona dzieli się swoimi wrażeniami, że to był bardzo udany i trafny wybór. Z jednej strony jako propozycja stricte teatralna, z drugiej – propozycja dla pokazania możliwości aktorskich naszych pań, ich urody, ich bycia na scenie – pod każdym względem. Bardzo się cieszę, że to się udało, bo w każdej sztuce musi nastąpić harmonia wszystkich elementów tego co składa się na przedstawienie teatralne – dodał.

Premiera komedii Sławomira Mrożka „Wdowy” odbyła w grudniu 2024 roku z okazji pięćdziesięciolecia pracy artystycznej wybitnych aktorek Polskiego Teatru Ludowego we Lwowie Jadwigi Pechaty i Ireny Słobodiany.

Tekst: Anna Gordijewska
fot. Aleksander Kuśnierz / Nowy Kurier Galicyjski