15 kwietnia Ogólnoukraińska Polonijna Organizacja Społeczna "POLONIA" OS Polonia przeprowadziła uroczystość pamięci „Tragedia katyńska w dziełach kultury, poświęconą 85. rocznicy decyzji władz radzieckich o rozstrzelaniu polskich oficerów i jeńców wojennych.

Zbrodnia katyńska — jeden z najbardziej bolesnych symboli stalinizmu, który do dziś pozostaje niezagojoną raną w polskiej pamięci narodowej. Jej ofiarami byli przedstawiciele polskiej inteligencji — ci, których nie można było zastąpić.

Celem wydarzenia było nie tylko uczczenie pamięci zmarłych, ale także refleksja nad tym, jak ta tragiczna karta historii odbiła się w literaturze, poezji, kinie, malarstwie, muzyce oraz formach pamięci publicznej — od pomników po miejsca pamięci.

Wydarzenie rozpoczęło się od słowa powitalnego kierowniczki Polskiej Biblioteki Medycznej w Kijowie im. prof. Zbigniewa Religi, pani Ludmiły Białej.

Pani Oksana Szarij, kierowniczka sektora międzynarodowej wymiany książek, opowiedziała o bogatym zbiorze książek w bibliotece poświęconych tragedii katyńskiej oraz wspomniała osoby, których losy nierozerwalnie związane są z tamtą straszną epoką.

Pani Natalia Tychonczuk podzieliła się osobistą historią rodzinną: jej krewny, Władysław Pawlikowski, padł ofiarą Polskiej Operacji w latach 1937–1938. Opowiedziała o tragicznym wpływie tej straty na życie całej rodziny i przekazywaniu pamięci przez pokolenia.

Osobne wspomnienie dotyczyło filmu „Katyń” Andrzeja Wajdy — poruszającego i osobistego świadectwa reżysera, którego ojciec, kapitan Jakub Wajda, został rozstrzelany w Charkowie. Ten film stał się jednym z najbardziej znanych wizualnych dokumentów o tragedii, którą przez dziesięciolecia ukrywano.

Pani Alla Jelska przedstawiła twórczość Józefa Czapskiego — pisarza, malarza i jednego z nielicznych, którzy przeżyli radziecką niewolę. Jego świadectwa i dzieła — bezcenny wkład w zachowanie pamięci o Katyniu.

Pan Anatolij Kurnosow podzielił się refleksjami na temat tragedii i przeczytał wiersz Zbigniewa Herberta „Guziki” w języku polskim oraz w swoim tłumaczeniu na język ukraiński.

Uczniowie specjalistycznej szkoły nr 23 w rejonie Desniańskim w Kijowie wraz z panią Liną Lapiną przedstawili poezje Kamila Baczyńskiego i Zbigniewa Herberta, które przekazują ból, smutek i pamięć o tragicznych wydarzeniach.

Pamięć o Katyniu żyje także w muzyce. Opowiedziała o tym pani Swietłana Wasyliuk, koncentrując się na "Polskim Requiem" Krzysztofa Pendereckiego, w szczególności na jego dramatycznym fragmencie Libera me, Domine.

Pani Julia Gromowa przedstawiła wizualny wybór pomników poświęconych tragedii katyńskiej, ustawionych w różnych krajach świata.

Wydarzenie pokazało, że sztuka nie tylko uwiecznia historyczną prawdę, ale także kształtuje głębokie współczucie, staje się mostem dla dialogu między kulturami i pomaga zrozumieć trudną przeszłość.

Pamiętamy Katyń.
Przez kulturę – do głębszego zrozumienia wspólnej historii
Cześć i chwała Bohaterom!

W wydarzeniu wzięli udział: Ambasada RP w Kijowie Konsul RP Paweł Owad oraz Wicekonsul Anna Babiak-Owad, Prezes Związek Polaków Ukrainy Lesia Jermak, Redaktor Naczelny gazety Dziennik Kijowski Angelika Plaksina, przedstawiciele organizacji polonijnych w Kijowie.

Partnerem wydarzenia była Polska Biblioteka Medyczna w Kijowie im. Zbigniewa Religi.

Pamiętamy. Rozważamy. Mówimy.