Zbliżające się wielkimi krokami wakacje sprawiają, że uczniom coraz trudniej usiedzieć w szkolnych ławkach. Czerwcowe słońce i bliskość letniego odpoczynku to idealny moment, aby nauka wyszła poza tradycyjne mury i zamieniła się w prawdziwą, namacalną przygodę.

Właśnie w taki sposób narodziła się idea zorganizowania wyjątkowej lekcji terenowej dla uczniów klas 7 i 8 Szkoły Polskiej im. Sandora Petőfiego przy Ambasadzie RP w Budapeszcie. Projekt zatytułowany „Historyczno-literacki Budapeszt. Na szlaku Małych Powstańców” stał się przestrzenią, w której wielka historia i klasyka literatury spotkały się na żywo. Spacer śladami narodowych bohaterów poprowadziły niezastąpione nauczycielki, przy nieocenionej i niezwykle wydatnej pomocy zaangażowanych rodziców.

SPLATATAJĄCE SIĘ DROGI: POWSTANIE WARSZAWSKIE I BUDAPESZTEŃSKI CZERWIEC

Edukacyjna wyprawa rozpoczęła się w miejscu o ogromnym ładunku symbolicznym – przy Pomniku Chłopca z Pesztu, znajdującym się przed kultowym kinem Corvin. Wybór tej lokalizacji był nieprzypadkowy. W przypadającym obecnie roku 70. rocznicy Powstania Węgierskiego 1956 roku (1956–2026), to historyczne miejsce stanowiło obowiązkowy punkt na mapie pamięci narodowej obu zaprzyjaźnionych krajów.

Plac przed kinem Corvin to jednak nie tylko arena krwawych walk z sowieckim najeźdźcą, ale też przestrzeń nierozerwalnie związana z jedną z najpiękniejszych lektur szkolnych – „Chłopcami z Placu Broni” Ferenca Molnára. Uczniowie mieli doskonałą okazję, by w praktyce powtórzyć i zweryfikować swoją wiedzę o książce. Ich głęboka znajomość losów literackich bohaterów oraz realiów XIX-wiecznego Budapesztu zrobiła ogromne wrażenie na opiekunach, zwłaszcza po wcześniejszym, skrupulatnym zwiedzaniu zakątków opisanych w powieści.

Podczas lekcji nie zabrakło głębokich refleksji i ważnych odkryć komparatystycznych. Młodzież natychmiast zauważyła, że budapeszteński pomnik uderzająco przypomina warszawskiego Małego Powstańca. Z kolei przy pobliskiej tablicy upamiętniającej zryw z 1944 roku uczniowie analizowali poruszające dowody na braterską, wzajemną pomoc, jaką Polacy i Węgrzy nieśli sobie w momentach najtrudniejszych dziejowych prób.

Wątki historyczne i literackie – właśnie tutaj, w sercu dawnych, zaciętych bitew – splotły się w sposób metafizyczny, co idealnie oddają strofy wiersza Feliksa Netza:

„Szedłem Lenin körút - główną ulicą tego miasta
i pytałem spadających liści, gdzie są chłopcy z Placu Broni,
jaki numer ma grób Nemeczka, czy to w tej bramie zatłukli Bokę,
z którego okna Barabasz wyskoczył z wiązką granatów na czołg?
Dlaczego nikt nie całuje tego miejsca na Moskva tér,
Gdzie Feri Acs trafiony w gardło skrzeczał: Ruski damoj!

…

Dopalała się trzecia dekada. Przybysz z kraju niewoli
wołałem do liści jak do spadających duchów: CHŁOPCY
Z PLACU BRONI: NEMECZKU, BOKA, FERI, BARABASZU,
jeżeli zapomnę o was, niech moja córka zapomni o mnie.”

STRATEGICZNA BITWA O WŁASNY PLAC BRONI

Po pełnej skupienia i wzruszeń części edukacyjnej przyszedł czas na uwolnienie nagromadzonej energii i dawkę sportowej adrenaliny! Siódmo- i ósmoklasiści przenieśli się do kultowego klubu „Grund”, którego podziemia zostały specjalnie wystylizowane na surowy, pełen tajemnic świat rodem z powieści Molnára.

Uczniowie wzięli udział w dynamicznej, strategicznej grze w laserowego paintballa (laser tag). Podzieleni na dwie zacięte drużyny – Żółtych i Czerwonych – stoczyli pasjonujący bój o kontrolę nad własnym terytorium. Rywalizacji towarzyszyły taktyczne narady, okrzyki bojowe, mnóstwo śmiechu i przede wszystkim duch czystej, równej walki fair play.

Na zakończenie tego intensywnego dnia przyszedł czas na w pełni zasłużony odpoczynek. Przy wspólnym posiłku, orzeźwiającej lemoniadzie o smaku soczystej truskawki i egzotycznego mango oraz głośnych, wesołych rozmowach, wszyscy poczuli, że wyczekiwane wakacje są już na wyciągnięcie ręki. Dzięki tak nieszablonowym inicjatywom Polskiej Szkoły w Budapeszcie, literatura i historia przestają być jedynie suchym tekstem i rzędem dat w zakurzonym podręczniku – stają się fascynującym światem, który można dotknąć, przeżyć i autentycznie poczuć.