31 maja 1931 roku w Katowicach przyszedł na świat jeden z najpopularniejszych aktorów polskich Bogumił Kobiela. Karierę artystyczną rozpoczął w 1953 roku pod kierunkiem Lidii Zamkow w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku, gdzie w tym samym roku debiutował rolą Maskaryla w Zwadach miłosnych Moliera. Wraz z Jackiem Fedorowiczem, Jerzym Afnasjewem i Zbyszkiem Cybulskim założył słynny ówcześnie teatrzyk Bim-Bom, który jeszcze przed październikiem 1956 roku atakował głupotę i arogancję władzy stając się legendą i mitem pokolenia. Kobiela, wraz z Cybulskim, wymyślali, inscenizowali i reżyserowali.

W roku 1961 Kobiela przeniósł się z Gdańska do Warszawy. Występował w Teatrze Ateneum oraz w Teatrze Komedia a od 1962 realizował wraz z Jerzym Gruzą i Jackiem Fedorowiczem cykliczny program telewizyjny z udziałem publiczności - "Poznajmy się", gdzie sam zagrał z powodzeniem rolę Szefa. Jerzy Gruza napisał o występach Kobieli w tym programie: "Nie przerażała go myśl, że staje sam na sam z publicznością bez autora. Był sam autorem, nie w znaczeniu dosłownym, ale dlatego, że budował i wywoływał sytuacje, wiedział kiedy i jak spointować to, co rodziło się między sceną a publicznością.(...) Uczył nas jak się bawić, widzieć w rzeczach ludzkich, błahostkach, ten błysk odwrotnej, śmiesznej strony życia. (...) Przełamywał konwenans, uczył publiczność swobody i naturalnej reakcji. Uczył śmiać się" ("Film" 1969 nr 31)

W filmie debiutował w 1953 rolą Grzesia w Trzech opowieściach, pierwszą większą rolę porucznika Dębskiego zagrał w filmie Eroika Andrzeja Munka (1957). W rok później wystąpił u Andrzeja Wajdy, kreując postać Drewnowskiego w filmie Popiół i diament.

W 1960 Kobiela zagrał swoją życiową rolę - Piszczyka w Zezowatym szczęściu Andrzeja Munka. Film przyjęto jako sensację artystyczną. "Rola Piszczyka napisana była specjalnie dla Kobieli. Bez niego ten film byłby może tylko dydaktyczną satyrą na ludzi bez własnego oblicza.(...) Aktor pokazywał człowieka uwikłanego w nieprawdę i tę nieprawdę demaskował. Jego bohater chce przybrać formę, w której inni by go akceptowali. Chce być taki jak inni, ale pech, czy może nadmiar dobrych chęci sprawia, że ten gorliwiec zostaje rozpoznany i wyśmiany" (Tadeusz Sobolewski, "Film" 1979 nr 27).

Munk w swoim filmie przeciwstawił heroicznym postaciom Wajdy - antybohatera, zmagającego się na swój sposób z zawirowaniami polskiej historii. Dzięki grze Kobieli, który potrafił stworzyć karykaturalną wizję ludzkiego losu, film przemawiał z niezwykłą siłą. Niestety, aktor już nigdy nie dostał propozycji na miarę Piszczyka.

Ostatnią wielką rolę zagrał w sztuce telewizyjnej Mieszczanin szlachcicem Moliera (1966). Jerzy Gruza podjął się realizacji spektaklu właśnie z myślą o nim, jako panu Jouradin. Powstała znakomita inscenizacja z legendarną kreacją Kobieli. Widowisko wyemitowano w kilka miesięcy po tragicznej śmierci aktora.

Andrzej Wajda powiedział o nim: "Obdarzony świetną techniką aktorską mógł zagrać właściwie wszystko. Ponieważ posiadał też ogromną siłę komiczną, mechanicznie obsadzano go w rolach komediowych.(...) Chyba najbardziej cierpiał nad tym, że widownia żąda od Niego mniej, niż on może z siebie dać" ("Film" 1969 nr 31).

Aktor w udzielonym na kilka miesięcy przed śmiercią wywiadzie powiedział: "W filmach gram dość często, choć ważnych ról, ciekawych postaci nie miałem wiele. Ciągle jednak mam nadzieję, że trafię na swoją rolę" (FILM 1969 nr 12).

Zachęcamy do przeczytania pełnej biografii Bogumiła Kobieli w dziale historia-kultura PAI.

ZDJĘCIE: Bogumił Kobiela w filmie "Lalka", reżyseria Wojciech Jerzy Has, 1968.,
NA PODSTAWIE: Filmoteka Narodowa/www.fototeka.fn.org.pl - KADR Z FILMU - MATERIAŁY PRASOWE
ADAPTACJA CYFROWA © POLONIJNA AGENCJA INFORMACYJNA

Bogumił Kobiela w DZIALE HISTORIA-KULTURA PAI